
Okuzimba olubiri lwa Ssekabaka Kamaanya Kadduwamala e Kasengejje kwatandika mu 2002 nga kukulemberwa era kukubirizibwa Kabaka wa Buganda, Ssaabasajja Ronald Muwenda Mutebi, Nalinya Sserwamutanda okuva mu Amerika ne Prince Joseph Ndawula, Omubaka wa Uganda e Namibia.
Nalinya Sserwamutanda, omukulu w’olubiri e Kasengejje, alina ekitiibwa ekya Kiyumba, yateekateeka Naava Kaana, omuwala ow’Obwakabaka, okulabirira emirimu gya buli lunaku n’okuzimba olubiri e Kasengejje.


Empisa y’okuteeka Nalinya n’abaana be okuddukanya emirimu gya buli lunaku mu lubiri yatandika mu mirembe gya Kabaka Muteesa. Muteesa 1, muzzukulu wa Ssekabaka Kamaanya, yalagira nti abaana be bonna bafumbirwe okumpi n’olubiri okusobola okulabirira obulungi n’okukuuma olubiri nga luli mu nteeko.
Ekyo kyayamba okukendeeza ku ssente ezisasaanyizibwa okusasula abakozi bonna mu lubiri ente 9 oba embuzi 9 oba enkoko 9.
Mu Buganda, buli Kabaka yazimba ekibuga mu mirembe gye era ekibuga kino ekizimbe ekikulu kyabanga n’erinnya.
Ssekabaka Kamaanya Kadduwamala, yatuuma ekizimbe ekikulu ekya kasajja kali wano.
Naye byonna tebyandisobose nga tewali kukkiriza n’okukulembera kwa Kabaka Muwenda Mutebi ow’ekiseera kino owa Buganda.
Kabaka yakiriza enteekateeka z’okuddamu okuzzaawo n’okuzimba olubiri e’ Kasengejje olwa jjajja we (Ssekabaka Kamaanya) era n’awaayo obuyambi bw’ensimbi.
“Abantu basatu be baawa obuyambi bw’ensimbi okuddamu okuzimba olubiri e Kasengejje era baakulemberwa Kabaka Ronald Muwenda Mutebi, Nalinya Sserwamutanda okuva mu Amerika ne Prince Joseph Ndawula, Omubaka wa Uganda e Namibia.”
Ensasaanya yonna ey’okuddamu okuzimba Kasengejje yaweza obuwumbi obusukka mu kamu.
Abazimbi baagoberera empisa zonna ez’Obwakabaka n’ennono za Buganda okutuuka ku mutendera ogw’okuddamu okuzimba olubiri e Kasengejje,okuli okuzzaawo Ekigangu, ennyumba y’abalongo Kajaga, omulyango omukulu bujja bukula n’ennyumba enkulu kasajja kali wano.
Mu kwanjula okwo, Ssabalangira w’Olulyo Olulangira, Godfrey Musanje Kikulwe, n’abavubuka b’ekika ky’Obuganda baakuzizza embaga y’ekitiibwa ey’emyaka 31 ku lubiri e Kasengejje nga 31 July, 2024.
Ssabalangira yasiima Ssaabasajja Kabaka Ronald Muwenda Mutebi n’ategeeza ku buwagizi bwa Kabaka Mutebi mu kuzzeemu obuwangwa n’enjawulo y’Obuganda, n’okuyamba abavubuka b’Obuganda okuyita mu masomero n’okulwanyisa obulwadde bwa siriimu.
Mu kwogera kwe, Ssabalangira yayogede ku bwetaavu bw’okwegatta kw’abakulembeze b’emituba mu Lulyo Olulangira, n’okuyigiriza abavubuka b’ekika ku buwangwa bwaffe n’ennono.
Yasiimye bonna abetabye n’abaweereza abaayambyeko mu kuzzawo olubiri lwa Ssekabaka Kamaanya Kadduwamala e Kasengejje.
Ssabalangira yatugambye nti ajja okukuza enaku zonna z’ekitiibwa mu buli lubiri lw’ekika kyo oluyo olulangira buli mwaka okusitula eby’obulambuzi n’okutegeeza ku buwangwa bwaffe.
Yasabye abalangira bonna abayinza okuyamba mu kuzzeemu amaluubirizi gonna ag’ekika buli lwe kisoboka.
EBYAFAYO BYA SSEKABAKA KAMAANYA KADDUWAMALA
Okuva mu 1814 okutuuka mu 1832, Ssekabaka Kamaanya Kadduwamala yafuga Obwakabaka bwa Buganda n’obukambwe. Nga Kabaka ow’amakumi abiri mu munaana, yali musajja wa maanyi. Yazaalibwa Ssekabaka Semakookiro ne Nansikombi Ndwadd’ewazibwa, Kamaanya yatuula ku ntebe oluvannyuma lw’okufa kwa kitaawe, n’ateekawo ekibuga kye e Nsujjumpolu.
Ssekabaka Kamaanya bwali yawasa bakyala abawera 38!
Abamu ku bakyala be ab’ekitiibwa baali Lady Baakuyiira, Lady Basiima Mukooki, ne Lady Gwowemukira. Obulamu bwe obw’obufumbo bwali bw’amaanyi nga bwe yali afuga, n’abakyala be nga bava mu bika eby’enjawulo, buli omu n’aleeta obuwangwa bwe mu lukiiko lw’ekibuga.
Ssekabaka Kamaanya teyali mufuzi wa bulijjo wabula yali musajja w’entalo. Yagaziya ensi Buganda nga alwana n’amawanga agaliraanye, ng’akwata ebifo nga Buweekula okuva e Bunyoro. Obukugu bwe mu by’entalo n’obukulembeze bwe byafuula Buganda obwakabaka obw’amaanyi mu kiseera kye.
Naye, obwakabaka bwa Kamaanya tebwabula kusika omuguwa. Nga amanyiddwa olw’obusungu bwe obutakugirwa, yali musajja ow’obukambwe nga abantu bangi bamutyanga. Omwana we, Suuna II, yamuddira mu bigere naye nga tannaba kutta baganda be 58 okwekuuma ku ntebe.
Obulamu bwa Kamaanya bwali bwa maanyi, entalo, n’obulamu obw’ekika. Yazaala abaana abalenzi 61 n’abawala bangi, n’aleka akabonero ak’amaanyi mu byafaayo bya Buganda. Yafa mu 1832 e Lutengo era n’aziikibwa e Kasengejje, Busiro.
After Renovation




